Muren Walburgiskerk verbrokkelen

door Henk Brummelman

9 AUGUSTUS 2003 - AUGUSTUS 2005 is de ‘deadline‘ voor de afronding van de op stapel staande restauratie van de Walburgistoren en enkele muren van deze Zutphense kerk. Voor die maand staan de festiviteiten op stapel voor de herdenking dat de kerk 900 jaar geleden (1105) aan Walburga werd gewijd. Voor die herdenking moet er nog heel wat aan de kerk gebeuren. Onze verslaggever ging met kerkvoogdijvoorzitter Gerrit Stemerdink het dak op.

zutphen - ‘Kijk, hier in de muur zijn hele gaten gevallen. Je kunt er zo stukken van de stenen afbreken. Die zijn helemaal verweerd.‘ Kerkvoogdijvoorzitter Gerrit Stemerdink heeft me meegenomen naar het dak van de St. Walburgiskerk.

Pal naast de toren bevindt zich een brede tufstenen muur, waarvan zo op het oog geen enkele steen nog helemaal glad is. Soms is er een klein brokje weg, maar veeleer is de hele zijkant door de zure regen weggevreten. Wat resteert is bros. Stemerdink breekt er zonder moeite stukjes vanaf.

PUIMSTEEN

Dat moet bij de komende restauratie allemaal worden weggebikt en vervangen door nieuwe stenen. ‘Dat is allemaal tufsteen, of puimsteen. Schilders gebruikten het vroeger om te schuren.‘ Volgens Stemerdink is het op zichzelf een heel sterke steen. (‘Die kan duizenden jaren mee.‘), maar tegen luchtvervuiling is hij niet bestand.

De muur is in heel wat slechtere staat dan het torentje er pal naast. Dat is ook niet verwonderlijk want deze toren (met de wenteltrap) is na de oorlog helemaal opnieuw opgebouwd. Deze was door de Duitsers opgeblazen om te voorkomen dat de kerktoren door tegenstanders gebruikt zou worden als mitrailleurnest of uitkijkpost.

Het herstel van de tufstenen muren is een van de belangrijkste kostenposten voor de restauratie. Maar er is ook een ton nodig nodig om de sprinklerinstallaties in de kerk en de toren te vervangen. Op een van de zolders, die pal boven de gewelfde plafonds in de kerk zitten, laat Stemerdink zien hoe overal sprinklerinstallaties zijn aangelegd. Deze moeten door roestvorming (waardoor storingen kunnen ontstaan) worden vervangen.

GALMGATEN

‘Loop maar vast naar boven. Ik haal je straks wel weer in‘, zegt Stemerdink als we even later in de toren de wenteltrap naar de klokkenzolder nemen. Stemerdink, die als gids regelmatig de toren beklimt, vertrouwt op zijn conditie. Bij de galmgaten gekomen, laat hij zien hoe de duiven ondanks de rasters toch heel veel rommel veroorzaken. Zelfs nu zijn er nog duiven in die gaten aan het nestelen en ligt de grond bezaaid met uitwerpselen, die de stenen uitbijten. Fijn gaas ter hoogte van de buitenmuren moet voorkomen dat die duiven daar nog poot aan de grond kunnen krijgen. Als er toch steigers worden gebouwd, kan dit ook mooi even worden meegenomen.

Tijdens de restauratie worden op de tweede klokkenzolder de twee nieuwe klokken geplaatst waarvoor nu een actie wordt gevoerd. Deze worden tijdens de Walburga-herdenking in gebruik genomen.

Stemerdink verwacht dat ook voor de bekostiging van deze acht ton kostende restauratie een actie op stedelijk niveau wordt gehouden. Daar wordt pas mee begonnen we als de mensen kunnen zien dat er ook wat met de toren gebeurt.
 

Bron: Gelders Dagblad (Stentor)