Spanjaardspoort

De Dieserstraat was vlak na het samengaan van de Nieuwstad en de oude stad zutphen (1312) de belangrijkste uitvalsweg richting Deventer. Achter het koor van de Nieuwstadskerk via de Dieserstraat verliet men de stad door de (oude) Nieuwstadspoort (eerste vermelding 1347). In 1591 wordt zutphen ingenomen door Prins Maurits en bij de Republiek der Zeven Provinciën gevoegd. Dit gebeurde na de plundering van zutphen door de Spanjaarden op 16 november 1572. Een deel van de Zutphense bevolking wordt hierbij beestachtig afgeslacht. Prins Maurits begint met een grootscheepse aanpak wat de vernieuwing van de wallen en de stadsmuren betreft.

De Dieserstraat verliest hierbij haar functie als doorgang richting Deventer. Er wordt een nieuwe poort, de zogenaamde 'Nieuwe' Nieuwstadspoort gebouwd ter hoogte van de huidige Nieuwstad. Zowel de Oude- als de Nieuw Nieuwstadspoort zijn verdwenen

We hebben nog slechts de Spanjaardspoort als ruïne, deze poort is een "barbacane", een vooruitgeschoven verdedigingswerk voor de hoofdpoort, voor de binnenste gracht van de Oude Nieuwstadspoort. Lange tijd heeft de Isendoornkazerne welke in oude kloostergebouwen was gehuisvest, tegen de restanten van de Spanjaardspoort aangeleund gestaan. In 1944 zijn deze gebouwen door de Duitsers opgeblazen.

(de garnizoenssoldaten slepen hun sabels aan de poort, dit zijn hier nog zichtbare sporen van). 

"Bouwval van de voormalige Nieuwstads Buitenpoort...".  
Geografische aanduiding: 
zutphen 
Beschrijving:  In de Middeleeuwen was de Nieuwstadspoort de belangrijkste verbinding van de Nieuwstad met de buitenwereld. De poort is bekend onder de namen Oude Nieuwstadspoort, Diezerpoort of Spanjaardspoort. Waarschijnlijk is deze tekening uit 1903 gebruikt voor de uitgebreide herstelwerkzaamheden aan de Buitenpoort die zijn uitgevoerd in 1905.

Datering:  1903
Maker: Etteger, F.H. van (tekenaar)
Formaat: 83 x 98 cm
Schaal: 1:50
Bron tekening: Regionaal archief zutphen  
De poort heeft lang in vervallen staat verkeerd, in 1952 is hij door het Wijnhuisfonds gerestaureerd.

Bron: Wijnhuisfonds
Literatuur [1] M. Groothedde,
Gemeentelijk archeologisch
onderzoek aan de Isendoornstraat,
Jaarboek 1997    
Wijnhuisfonds, blz 38-44.
[2] F. W. J. Scholten, Enige grepen
uit de geschiedenis van de Zutphense
stadsmuur, Jaarverslag 1988 van het 
Wijnhuisfonds, blz 37-51.