Geschiedenis van Zutphen

Geschiedenis

Geschiedenis van Zutphen

zutphen, stad met een historie die terug gaat tot het jaar 800, een periode waarin de mensen die toen deze streek bewoonden, gingen omkijken naar beveiliging van hun bewoonde gebied. Aanvallen van de Noormannen dwongen hen hierover te gaan nadenken. Het begin van een tijdperk van steeds verder gaande verstedelijking met de bijbehorende vestingbouw, staketsels op de opgerichte wallen tot een compleet ommuurde stad met poorten en torens. Zutphania Turrita, zutphen torenstad, een naam zutphen met eer mag dragen.

Ontstaan rond 800

zutphen is in de Romeinse tijd als Germaanse nederzetting ontstaan. Gelegen op een rivierduinencomplex tussen de IJssel en Berkelstroom. Op deze zelfde plaats is al meer dan 1700 jaar continue bewoning en behoort daarmee tot een van de oudste steden van Nederland.

De naam zutphen is ontstaan uit Zuid venne wat zoveel betekent als een rivierduinencomplex tussen drassige weidegrond. De nederzetting bleef in de vroege Middeleeuwen op het huidige 's-Gravenhof bestaan, dit in tegenstelling tot veel andere woonplaatsen in de Volksverhuizingentijd. Na de inlijving van de IJsselstreek bij het Frankische rijk rond het jaar 800 werd zutphen een grafelijk bestuurlijk centrum.

Bron: M. Groothedde

De naam zutphen

De naam zutphen wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde uit de jaren (1053 - 1071), waarin de inkomsten van de abdij: Corvei (aan de Weser) worden opgesomd. Daartoe behoren onder meer goederen gelegen in Sutphen, in de gouw: Hamaland. In 1101 wordt voor het eerst een Graaf van zutphen genoemd: Otto van zutphen, die bij zijn overlijden in 1113 de bijnaam 'de Rijke' had. Zijn ene zoon Hendrik (I) volgde hem op maar overleed rond 1120 kinderloos. Aangezien de andere zoon, Diederik, sinds 1118 bisschop van Münster was, ging de opvolging via Otto's dochter Ermgard vermoedelijk over op haar echtgenoot Gerard van Gelre, zoon van graaf Gerard II 'de Lange' van Gelre. Gerard junior overleed in 1134, drie jaar voor zijn vader. In zutphen volgde toen Hendrik (II), de zoon van Gerard junior en Ermgard van zutphen op, die in 1137, toen zijn grootvader Gerard 'de Lange' stierf, ook in Gelre opvolgde. Zo raakte het Graafschap zutphen voorgoed verbonden met het Graafschap Gelre, dat in 1339 een hertogdom werd. Die twee-eenheid trad als soeverein gewest in 1579 toe tot de Unie van Utrecht, waar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden ontstond.

Graaf Otto I

Vikingaanvallen

dorestad

In de late 9e eeuw werd zutphen verwoest bij vikingaanvallen, waarna aan het einde van die eeuw een ronde ringwal werd opgericht met drie grachten eromheen: een 20 meter brede U-vormige gracht, een spitse smalle gracht erbuiten en op 11 meter hierbuiten een derde V-vormige gracht, deze laatste 5 meter breed en 2 meter diep. De loop van de markten Groenmarkt, Houtmarkt en Zaadmarkt zijn nog een deel van die voormalige ringwal en gracht. In het midden van de 11e eeuw werd zutphen enige tijd een vorstelijke residentie en werd er een palts gebouwd en een grote kapittelkerk gesticht, de huidige Sint Walburgiskerk. Sinds 1046 was de bisschop van Utrecht landsheer van het Zutphense graafschap en de burg. In de loop van de late 11e eeuw en de vroege 12e eeuw wisten de graven van zutphen steeds meer macht naar zich toe te trekken. Onder de Gelderse graven werd de grafelijke stad (sinds 1138 via huwelijk in Gelderse handen gekomen) snel groter en economisch belangrijker.

Nieuwe Nederzetting

MAQ-bovenaanzicht-02 Graaf Hendrik I van Gelre en zutphen (1138-1181) liet een nieuwe nederzetting van handelaren en ambachtslui buiten de ringwalburg van een eigen omwalling voorzien. De wal bevatte twee tufstenen poorten en zeven of acht tufstenen torens. Dit gaf de stad de allure van de bisschoppelijke steden Deventer en Utrecht. In dit stadsgebied vestigde de graaf een eigen hof dat in 1293 geschonken werd aan de Dominicaner broeders.

MAQ-detaillangehof

MAQ-zuidzijde

Meer artikelen...