Monumentale en "oude"uitstraling
De stad zutphen is relatief laat onder de aandacht van de archeologen gekomen. Dit is op z’n minst vreemd want de stad heeft een monumentale en ‘oude’ uitstraling en de historische bronnen over de vroegste geschiedenis van zutphen zijn uitermate bijzonder en zitten vol vraagtekens die historici al 150 jaar bezighouden. Alles wijst er op dat zutphen tot een der oudste steden van ons land gerekend moet worden.
In 1946 vond een eerste grotere opgraving plaats door de voorloper van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. De resultaten waren spectaculair, een deel van een tufstenen palts, dat als hof van de graven van zutphen werd geïnterpreteerd, en prestedelijke droge grachten op de markt. Toch duurde het tot 1981 voordat er sprake was van enig structureel onderzoek, en dat terwijl de grote delen van de binnenstad tussen 1946 en 1980 op de schop zijn gegaan in het kader van de wederopbouw en de stadsaneringen. In 1981 werd een archeologische werkgroep opgericht onder de vlag van de Historische Vereniging zutphen. Deze werkgroep onder professionele leiding voerde gedurende 1981 tot 1991 regelmatig kleine opgravingen uit. De resultaten van deze opgravingen maakten duidelijk dat het belangrijkste deel van Zutphens vroege historie nog geschreven moest worden en dat de mogelijkheden daartoe in de toekomst steeds beperkter zouden zijn. Veel terreinen waren reeds ontgrond en verloren gegaan en de aanslag op het nog intacte bodemarchief in de binnenstad zou in de komende decennia groot zijn. Toch kwam het inzicht dat de gemeente zutphen een verantwoordelijkheid had voor deze dreigende erosie van het bodemarchief, uit een onverwachte hoek. Bij een gemeentelijke herindeling in 1989 kreeg zutphen een aanzienlijk deel van het grondgebied van de naburige gemeente Warnsveld voor de realisatie van de VINEX-wijk Leesten. In de buurtschap en het gelijknamige deelplan ‘Ooyerhoek ‘ waren in 1990 en 1991 middeleeuwse bodemsporen gevonden van de nederzetting Eme. De zandrug, waarop dit buurtschapje meer dan 2000 jaar gelegen heeft, bleek vol met nederzettingsresten uit al die eeuwen van bewoning te zitten . Dit was vrij uniek omdat hier een buurtschap met een uitzonderlijk lange bewoningsgeschiedenis bedreigd werd door woningbouw en geheel opgegraven kon worden. In 1992 besloot de gemeente zutphen dan ook om voor dit reeds lopende onderzoek een projectarcheoloog aan te stellen.